Czarne złoto rajdów samochodowych - Kajetan Kajetanowicz

3

Doświadczenie nauczyło mnie, że możesz mieć najlepiej przygotowane auto, najdokładniejszy opis trasy i być w idealnej formie. Samochód będzie słuchał każdego twojego polecenia. Wszystko może zaprzepaścić jednak zły dobór opon, jedynego elementu styku samochodu z drogą.

Motosport to nie tylko szybkie samochody i odważni kierowcy, którzy nie boją się pędzić na limicie po drogach, na których na co dzień nie można przekraczać „pięćdziesiątki”. Motosport, a w szczególności rajdy samochodowe, to strategia, która powstaje na długo przed tym, gdy stajesz na starcie pierwszego odcinka specjalnego. Lwią część czasu przeznaczonego na przygotowanie tej strategii pochłaniają właśnie kwestie związane z ogumieniem. 

3

W rajdach jeden etap, na który składa się kilka odcinków specjalnych, może mieć długość nawet ponad 100 kilometrów. Do kolejnej wymiany opon jako załoga mamy do dyspozycji cztery założone na starcie i maksymalnie dwie w zapasie. Podczas kilku godzin rywalizacji na najwyższym poziomie wytrzymałości odpowiedni dobór opon może dać nam przewagę albo kosztować cenne sekundy lub nawet minuty. W świecie, w którym mgnienie oka decyduje o laurach lub porażce, nikt nie może sobie na to pozwolić.

Idealny wybór rzadko jest jednak możliwy. Warunki na trasach WRC zmieniają się notorycznie i diametralnie, nierzadko w ciągu kilkunastu minut. Nie raz zdarzyło się, że zaczynałem pętlę w pełnym słońcu, a kończyłem ją w strugach deszczu lub nawet śniegu. Opona może zaważyć o wszystkim. Od jej doboru zależy moje bezpieczeństwo i to, czy na mecie będę oblewał się szampanem, czy może zrobią to moi rywale.

Podczas każdej rundy mistrzostw świata mamy określony limit opon do wykorzystania. W jego skład wchodzą mieszanki o różnej twardości. Dopuszczona przez organizatorów liczba zazwyczaj mieści się w przedziale 26-30 sztuk i jest uzależniona od liczby sekcji w danym rajdzie. Na każdą z nich przypadają cztery opony. Mamy ogumienie twarde i miękkie, które dobieramy w zależności od warunków na trasie. Gdy pada deszcz, na asfalcie zakładamy opony przeznaczone na mokre warunki. Rywalizujemy na krótkich odcinkach, mających po 10-15 kilometrów, ale są też takie, które potrafią przekroczyć 40, i to do mnie przed startem należy decyzja, czy więcej możemy zyskać na krótszym, czy dłuższym „oesie”. Od tego zależy, w którym momencie docisnę, a tym samym zacznę doprowadzać oponę do granicy jej wytrzymałości, skracając jej żywotność. Choć wydaje się, że to tylko kawałek gumy naciągnięty na felgę, strategia związana z ich użyciem to nie tylko odpowiedni dobór, lecz także taktyka związana już z samym prowadzeniem auta na odcinku specjalnym.

3

Zawsze istnieje ryzyko złapania tak zwanego kapcia. Kiedy przebijemy oponę, stajemy z pilotem przed trudną decyzją: zmiana koła na odcinku specjalnym (co może oznaczać nawet 2 minuty straty) lub dojazd do mety, co grozi uszkodzeniem zawieszenia. Właśnie dlatego nazywamy opony czarnym złotem rajdów. Dla rajdowca to prawdziwy skarb, o który musi cały czas dbać i umiejętnie z niego korzystać. Ten, kto zrobi to najmądrzej, pokona rajd najszybciej.

Z biegiem lat motosport stał się idealnym poligonem doświadczalnym dla producentów opon. Dzięki danym, które zbieramy, doprowadzając opony do limitu wytrzymałości w różnych warunkach pogodowych, producenci mogą ulepszać ich „cywilne” wersje, z czego korzystamy później wszyscy. Ogumienie to jedyne cztery punkty styku naszego samochodu z nawierzchnią, od których zależy naprawdę wiele – zaczynając od trakcji, a na jak najkrótszej drodze hamowania kończąc. Odpowiednia opona w naszym samochodzie może uratować nam życie.

Świadomy dobór tego, co znajdzie się na felgach, a później dbałość o stan ogumienia to nasz obowiązek. Nie chodzi tylko o ich sezonową wymianę. Szczególnie przed długimi trasami i w ich trakcie warto kontrolować ciśnienie, co poprawi komfort prowadzenia auta, a przede wszystkim zwiększy bezpieczeństwo. 

Takie podejście to wciąż jednak rzadkość. Jazda samochodem dla wielu jest jak mycie zębów. Czymś mechanicznym, rutynowym i niestety, często też bezmyślnym. Starty w rajdach nauczyły mnie, że jeśli nie zadbam o opony, jeśli ich dobrze nie dobiorę, później nie dogrzeję, a w trakcie nie zadbam o nie, by przetrwały do końca etapu, moje marzenie o dobrym wyniku skończy się razem z ich bieżnikiem. Takim strategiem powinien być każdy z nas na co dzień. Jeśli dobrze wybierzemy opony, będziemy sprawdzać ciśnienie i regularnie doglądać stanu bieżnika, osiągniemy nasz cel, którym jest bezpieczne dojechanie do obranej lokalizacji – często pewnie z naszymi pociechami na tylnej kanapie. Na drodze myślcie jak rajdowcy. Bądźcie świadomi, efektywni i bezpieczni. W każdych warunkach. 

Ten materiał wraz wieloma innymi znalazł się na łamach drukowanego wydania EVO Magazine (01 lipiec-sierpień 2022). Wejdź na sklep.evomagazine.pl, gdzie znajdziesz wydania archiwalne, jak i najnowsze odsłony magazynu.